VEDA by KIN logo
Ctrl K

Het weer meten kan duurzamer

Slimmer omgaan met weer meetinstrumenten, data en analyses

De uitdaging

Weergegevens zijn belangrijk voor allerlei soorten onderzoek– waaronder klimaatonderzoek. Echter, weerdata heeft een grote klimaatimpact.

Het weer moet je precies meten en dus doen onderzoekers veel metingen op verschillende plekken (één datapunt per dag gemeten op één locatie is niet voldoende) . Dit leidt tot veel data en dus tot veel dataopslag. Deze milieu-impact wordt vergroot doordat onderzoekers binnen een onderzoeksinstituut vaak niet weten welke data al wordt verzameld en opgeslagen en dus komt het voor dat sommige data dubbel wordt verzameld. Hoewel er verschillende mogelijkheden bestaan om data slimmer op te slaan (bijvoorbeeld via data decompression), worden dit nu nog niet gebruikt. Bovendien vergt de analyse van weerdata veel rekenkracht en dat kost veel energie. Al met al leidt weerdata dus tot een grote, en deels onnodige, milieubelasting.

Eenzelfde soort probleem speelt bij hoe onderzoekers omgaan met meetapparatuur. In meetapparatuur zitten veel kostbare natuurlijke grondstoffen, zoals goud en zilver. Je moet dus zorgvuldig omgaan met meetapparatuur. Echter, op dit moment weten onderzoekers vaak niet welke appratuur al beschikbaar is en dus wordt voor elk nieuw project een nieuw meetinstrument aangeschaft. In het ergste geval wordt het apparatuur voor één onderzoek gebruikt, waarna het ligt te verstoffen.

Het project

In dit project werken we aan een weerdata-portaal voor de TU Delft. Dit portaal is een website waarin we laten zien welke weerstations, weerdata en meetinstrumenten de TU Delft heeft. Ook maken we een handleiding die onderzoekers helpt hun milieu-impact te beperken. Het project heeft drie sporen.

Ten eerste, we brengen TU Delft onderzoekers die werken met weerdata, met elkaar in verbinding. In oktober 2026 organiseerden we met dit doel een lanceringsbijeenkomst van het project. Met zo’n dertig mensen bespraken we de mogelijkheden hoe we deze gemeenschap vorm kunnen geven. De rest van het jaar willen we op kleinere schaal met elkaar in contact blijven, bijvoorbeeld via een Teams kanaal of maillijst. Zodra het project eindigt organiseren we weer een evenement.

Ook ontwikkelen we het weer-portaal. We hebben al een prototype van de website, maar deze moet nu gevuld worden met data. Deze data halen we met vragenlijsten op bij de mensen die aanwezig waren tijdens de lanceringsbijeenkomst. Het is de bedoeling dat dit netwerk van onderzoekers op den duur zelf de informatie in het platform actueel houdt. Zodra de data verwerkt is, gaat de website live.

Tot slot werken we aan een carbon handleiding. In deze handleiding berekenen we de milieu-impact van (de productie en transport van) meetinstrumenten. We brengen in kaart welke grondstoffen in verschillende meetinstrumenten zijn verwerkt en waar deze vandaan komen. Op basis van deze informatie kunnen we vervolgens de milieu-impact berekenen. We gaan ook de geschatte milieu-impact van weeranalyses berekenen.

Het resultaat

Het weerportaal is het belangrijkste resultaat van dit project. In dit portaal kunnen onderzoekers van de TU Delft straks zien welke data en instrumenten beschikbaar zijn en met wie ze hierover contact kunnen opnemen. Ook krijgt de website een interface voor mensen die verantwoordelijk zijn voor het meetapparatuur. Zij houden hierin meta-data bij over de meetinstrumenten, zoals hoe oud het instrument is en wanneer deze voor het laatst is gekalibreerd of onderhouden. Zo houden we zicht op de kwaliteit van de instrumenten.

Op de website plaatsen we ook de opgestelde richtlijnen waarmee onderzoekers de milieu-impact van hun onderzoek kunnen verminderen. We geven advies over veel voorkomende keuzes in instrumentgebruik, dataopslag en data-analyse. Zo laten we bijvoorbeeld zien wat de klimaatimpact is van een apparaat vervangen (ten opzichte van opnieuw laten kalibreren), of wat de milieu-impact is van data opslaan in de cloud versus lokaal. Nu maken we vaak keuzes op basis van kosten. Met behulp van van de handleiding kunnen we straks ook het milieu vaker laten meewegen.

De inzichten die we opdoen publiceren we tot slot in een academisch artikel.

Interessant voor

Het project is interessant voor weeronderzoekers van de TU Delft. Zij kunnen straks concreet met de portal aan de slag. Het project kan echter ook dienen als voorbeeld voor andere kennisinstituten. Dit project geeft een eerste voorzet van en methode voor hoe je milieu-impact een rol kunt laten spelen in besluitvorming over datametingen, opslag en verwerking. Dit is interessant voor organisaties die ook veel data en meetinstrumenten hebben. De koolstofberekeningen die we maken voor het meten, opslaan en analyseren van weerdata zijn tot slot relevant voor andere organisaties die werken met weerdata, zoals het KNMI.

Wetenschappelijke samenvatting

Clean Data 4 Clean Weather (CD4CW): Sustainable, Open-Access Weather Data monitoring and storage
What if research on climate change was contributing to make climate change worse? Weather data are key for research in all kinds of fields, but they need specialised equipment and very large data storage. This can have a heavy environmental impact, too often unnoticed because data are intangible. This project delivers an open-access, university-wide weather data portal with guidelines to reduce the environmental impact of sensors and long-term data storage, encouraging sharing and reusing sensing equipment. Moreover, it strives to build a local community of weather data users and disseminate practical guidelines relevant for all research institutions worldwide.

Participating organisations

TU Delft

Team

Contact person

EB
EB
Eleonora Brembilla