De uitdaging
In Nederland zijn veel lokale initiatieven die bijdragen aan de klimaattransitie. Denk aan Repair cafés, energiecoöperaties, auto-deel-initiatieven, buurtmoestuinen en weggeefwinkels. Dergelijke initiatieven worden vaak geïnitieerd en gedragen door actieve en vrijwilliger buurtbewoners. Buurtbewoners met een goed idee die samen aan de slag gaan.
Hoewel de projecten bijdragen aan de transitie, weten we er nog weinig over. We weten niet waar de initiatieven tegenaan lopen of waar ze behoefte aan hebben. Er zijn daardoor weinig concrete aanknopingspunten voor bijvoorbeeld gemeenten waarmee ze lokale initiatieven kunnen steunen.
Tegelijkertijd is in de projecten zelf vaak weinig aandacht voor klimaatrechtvaardigheid. De projecten zijn lokaal ingestoken, maar nog lang niet iedereen doet mee of kan meedoen. Dit is zonde want veel bewoners kunnen profiteren van lokale initiatieven en hoe meer mensen meedoen, hoe groter de impact. Klimaatrechtvaardigheid is onmisbaar in een effectieve en succesvolle klimaattransitie.
Het project
Dit project onderzoekt het reilen en zeilen bij verschillende wijkinitiatieven in Rotterdam, Nijmegen, Maastricht en ’s Hertogenbosch. Voor elk project brengen we in kaart wat de bewoners doen. We vragen waar ze in het project tegen aanlopen en wat goed werkt, waar ze trots op zijn en of ze bezig zijn met inclusie. Wie bereikt het initiatief wel en wie niet.
Om deze kennis op te halen doen we interviews met initiatiefnemers en betrokkenen. De gesprekken publiceren we als podcast online.
De interviews worden vervolgens geanalyseerd door twee andere onderzoeksprojecten. Zij brengen in kaart tegen welke (systeem)barrières bewoners aanlopen en welke kansen er zijn voor meer klimaatrechtvaardigheid. De inzichten die hier uit volgen, koppelen we terug aan de wijkinitiatieven. Zo kunnen de initiatieven van elkaar leren en creëren we extra bewustzijn over drempels, oplossingen en klimaatrechtvaardigheid.
De resultaten
De inzichten die we opdoen publiceren we op de website deduurzamewijk.nl. Hier zijn interviews terug te lezen en de podcastserie ‘de duurzame wijk’ te beluisteren. De podcasts zijn tot op heden (oktober 2026) beluisterd door zo’n 650 mensen. De website is bezocht door zo’n 27.150 unieke bezoekers. De resultaten die later uit de analyse van de twee andere onderzoeken komen gaan we ook op de website delen.
Interessant voor jou?
De resultaten van dit project zijn relevant voor:
- beleidsmedewerkers van gemeenten die zich bezig houden met klimaatmitigatie en -adaptatie;
- wijkbewoners die een duurzaam initiatief willen starten;
- opbouwwerkers in de wijk - mensen die (bijvoorbeeld vanuit de gemeente) bewoners ondersteunen met het waarmaken van hun wijkideeën.